De steengroeve- en kalkovensector is van essentieel belang omdat hij lokale grondstoffen levert die onmisbaar zijn voor de bouw, de industrie en vitale toepassingen, en tegelijkertijd bijdraagt aan de duurzame transitie en de voorzieningszekerheid.
Een essentiële industrie
150
exploitatieplaatsen die deel uitmaken van een dynamiek van korte ketens en nabijheid
4.000
directe banen
8.000
indirecte banen
1,6 %
van het Waalse bbp
85 %
Aandeel van de industriële sectoren die worden bevoorraad door de winningsindustrie
De steengroeve- en kalkovensector speelt een strategische rol in het bouwen aan een duurzame toekomst. Deze sector is aanwezig in alle regio's van het land en zorgt voor de aanvoer van essentiële grondstoffen, bevordert de circulariteit van materialen, valoriseert de gebieden en zet zich in voor de energietransitie en een koolstofarme samenleving.
Als belangrijke speler op het gebied van economische, ecologische en maatschappelijke uitdagingen draagt hij elke dag bij aan de bouw van de infrastructuur, woningen en oplossingen die onze samenleving vandaag en morgen nodig heeft.
Jaarlijks wordt in België bijna 90 miljoen ton granulaten en stenen, voornamelijk afkomstig uit de Waalse ondergrond, verbruikt. Deze spelen een essentiële rol in de bevoorrading van de bouw- en civiele technieksector. Ze voeden ook de waardeketens van het regionale industriële weefsel. Siersteen draagt bovendien bij tot het behoud van ons architecturaal erfgoed.
Kalk, een ander Belgisch paradepaardje, wordt gebruikt voor zowel elementaire als vitale toepassingen op het gebied van waterzuivering/drinkwatervoorziening, metallurgie, industriële rookgasbehandeling, landbouw en de voedingsindustrie.
Er zijn vier cruciale uitdagingen geïdentificeerd om de duurzame transitie in de steen- en kalkindustrie in België te blijven ondersteunen.
Een MEMORANDUM –
4 prioriteiten
In zijn memorandum benadrukt Fediex de essentiële rol van de waardeketens van steen en kalk in de uitdagingen op het gebied van autonomie en voorzieningszekerheid, de bijdrage van de sector aan de circulaire economie, de visie op de steengroeve als multifunctioneel gebied en ten slotte de inspanningen van de sector om zijn ecologische voetafdruk te verkleinen en bij te dragen aan de doelstellingen van klimaatneutraliteit tegen 2050.
- Essentiële autonomie/voorzieningszekerheid
- De circulariteit van steen
- De valorisatie van het grondgebied
- De energietransitie en koolstofarme economie
Sinds 2007 zijn er maar liefst zes vrijwillige verbintenissen aangegaan door FEDIEX en haar partners.Sinds 2007 zijn er maar liefst zes vrijwillige verbintenissen aangegaan door FEDIEX en haar partners.
DE HANDVESTEN: Een permanente dialoog met de stakeholders
Omdat de sector zich bewust is van zijn impact, heeft hij al een deel van zijn maatschappelijke engagement concreet willen maken door verschillende overleginitiatieven te lanceren met zijn stakeholders (landbouwers, waterproducenten, wegvervoerders, omwonenden, ngo's en overheidsinstanties). Het doel hiervan is om de dialoog op gang te brengen en te streven naar een proactieve samenwerking om een veerkrachtig gebruik van de bodem en een veerkrachtige ruimtelijke ordening te bevorderen.
Waalse Landbouwfederatie - FWA
SECTOR : LANDBOUW
TITEL VAN HET HANDVEST : HANDVEST VOOR GOEDE NABUURSCHAP
DATUM VAN ONDERTEKENING : 27/07/2007
DOELSTELLINGEN :
- Het overleg tussen de landbouwsector en de steengroevensector bevorderen;
- De coördinatie tussen exploitanten op lokaal niveau bevorderen;
- De permanente dialoog tussen de ondertekenende federaties versterken.
AQUAWAL
SECTOR : WATERPRODUCENT
TITEL VAN HET HANDVEST : OVERLEGOVEREENKOMST TUSSEN DE WATERPRODUCTIESECTOR EN DE STEENGROEVESECTOR
DATUM VAN ONDERTEKENING : 21/02/2011
DOELSTELLINGEN :
- Het overleg en de permanente dialoog tussen de ondertekenende federaties aanmoedigen;
- Het gelijktijdig uitvoeren van waterproductie- en winningsactiviteiten bevorderen, vanaf het ontwerp tot het einde van de exploitatie.
Het Departement Natuur en Bossen - DNF/SPW ARNE
SECTOR : BIODIVERSITEIT
TITEL VAN HET HANDVEST : SECTORALE HANDVEST « CARRIÈRES ET BIODIVERSITÉ »
DATUM VAN ONDERTEKENING : PROJECT 2012-2015 EN VOORTZETTING 2016-2020
DOELSTELLINGEN :
- De biodiversiteit in steengroeven ontwikkelen;
- Een permanente dialoog tussen de ondertekenaars aanmoedigen.
Beroepsvereniging voor Transport en Logistiek - UPTR
SECTOR : TRANSPORT
TITEL VAN HET HANDVEST : CARRIÈRES EN TRANSPORT
DATUM VAN ONDERTEKENING : 05/06/2015
DOELSTELLINGEN :
- Zorgen voor een harmonieuze co-existentie tussen transportactiviteiten en winningsactiviteiten vanuit economisch en maatschappelijk oogpunt met omwonenden en lokale autoriteiten;
- De permanente dialoog tussen de ondertekenende federaties aanmoedigen.
Waals Agentschap voor Lucht en Klimaat - AWAC
SECTOR : AIR
TITEL VAN HET HANDVEST : STEENGROEVEN EN UITSTOOT
VAN STOF EN FIJNE DEELTJES
DATUM VAN ONDERTEKENING : 20/09/2016
DOELSTELLINGEN :
- De steengroevensector bewust maken van het probleem van stofemissies;
- Goede praktijken verspreiden om een strategie voor de vermindering van stofemissies te realiseren;
- Opleidingen organiseren voor het personeel van steengroeven;
- De uitwisseling van kennis en wetenschappelijke informatie aanmoedigen door het verzamelen van documenten die met name in andere Europese landen zijn opgesteld;
- Een permanente dialoog tussen de ondertekenaars aanmoedigen.
canopea
SECTOR : OMWONENDEN
TITEL VAN HET HANDVEST : STEENGROEVEN EN OMWONENDEN
DATUM VAN ONDERTEKENING : 26/06/2018
DOELSTELLINGEN :
- Nadenken over de overleginstrumenten waarin de wetgeving voorziet;
- Samen nadenken over andere communicatiemiddelen;
- Een permanente dialoog bevorderen;
- Bewustmaking rond de milieu-uitdagingen van de sector.
“Zich inzetten voor de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen betekent mondiale uitdagingen omzetten in concrete acties ten dienste van regio's, mensen en toekomstige generaties.”
Fediex zet zich in voor de DUURZAME ONTWIKKELINGS-DOELSTELLINGEN
De 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) bieden een mondiaal kader om economische ontwikkeling, milieubescherming en sociale vooruitgang tegen 2030 met elkaar te verzoenen.
Fediex zet zich hiervoor in en heeft een SDG-routekaart opgesteld, die in januari 2025 is aangenomen, om haar bijdrage aan de duurzaamheidsuitdagingen van de winningssector te structureren en te versterken. Met de hulp van Forethix in het kader van een initiatief van het Waalse Gewest heeft de Federatie 9 prioritaire SDG's geïdentificeerd en concrete acties gedefinieerd, met meetbare doelstellingen en deadlines vanaf 2025.
Achter elk materiaal schuilt een verhaal, vakmanschap en een beroep.
Pedagogisch dossier
Het pedagogisch dossier is ontworpen als leermiddel voor leerlingen van het zesde leerjaar van het basisonderwijs, zodat ze de oorsprong van gesteenten, hun omzetting in materialen en hun toepassingen in het dagelijks leven kunnen ontdekken. Er komen verschillende thema's aan bod, zoals beroepen in de steengroeven, materialen en kalk. Aan de hand van activiteiten, observaties en diverse bronnen worden de verbanden tussen wetenschap, techniek en de industriële realiteit belicht. Dit dossier heeft dus tot doel een beter begrip te geven van de rol van steengroeven en de rijkdom van het industriële erfgoed dat in België nog steeds in gebruik is.
Het dossier bestaat uit verschillende aanvullende hulpmiddelen:
-
een werkboek;
-
het informatieblad ‘Kalk’;
-
het informatieblad ‘De productie van een baksteen’;
-
het informatieblad ‘Materialen’;
-
het informatieblad ‘Beroepen’;